беларуская мова русский язык english
Uwaga! W przypadku nieprawidlowego wyswietlenia zawartosci tej strony w przegladarce Mozilla Firefox zaleca sie zmiana kodowania / Widok -> Kodowanie -> Unikod (UTF-8) /.
Za wszelkie utrudnienia i niedogodnosci przepraszamy.
Historia komunikacji miejskiej w Baranowiczach
ZiS-155 na placu Lenina w Baranowiczach rok 1950 — pierwsza i jedyna linia: Dworzec Kolejowy — Traciaki; autobus ZiS 155, kierowca E. P. Skurychin, konduktor G. Łajsza stary dworzec autobusowy możliwie, jeden z baranowickich ŁAZ 695M przy Domie Kultury baranowickie ŁAZ-695E na placu imienia Lenina możliwie, jeden z pierwszych turystycznych Ikarusów w Baranowiczach, druga połowa lat 70-ch tak mógł wyglądać baranowicki bilet na przejazd za 4 kopiejki, orientacyjnie 1985 r. tak mógł wyglądać baranowicki bilet na przejazd za 5 kopiejek, orientacyjnie 1987 r. możliwie, jeden z baranowickich busów RAF — taxi marszrutowe, druga połowa lat 80-ch tak wyglądały tabliczki informacyjne na przystankach w lata 80-te XX stólecia (zdjęcie — Paweł Hałauko) tak wyglądały tabliczki informacyjne na przystankach w lata 80-te XX stólecia (zdjęcie — Paweł Hałauko) tak wyglądały tabliczki informacyjne na przystankach w lata 80-te XX stólecia (zdjęcie — Paweł Hałauko) baranowicki Ikarus 260, około 1983 r. jeden z ostatnich baranowickich LiAZ 677M na placu Lenina, około 2000 r.


Transport w Homlu

Niebawem po wyzwoleniu 8 lipca 1944 r. kompletnie zruinowanego miasta zaczęło się odbudowywanie normalnego życia.

Jednym z najważniejszych zadań było stworzenie pasażerskiej gospodarki samochodowej, która zaczęła powstawać w 1944 r. prawie od zera. Mianowicie 21 sierpnia tego roku uważa się za dzień narodzenia się gospodarki autobusowej. W ten dzień dwa niemieckie autobusy typu “Büssing” wyruszyły w pierwsze kursy “Baranowicze — Nowogródek” i “Baranowicze — Dziatława”.

Dzisiaj trudno jest wyznaczyć, jaki autobus został pierwszym autobusem, używanym na liniach miejskich. Ale napewno wiadomo, że pierwsza linia miejska (nie wiadomo także, czy ona miała wtedy oznaczenie liczbowe) istniała już w 1949 r. i łączyła dworzec kolejowy (widocznie Palieski, pol. — Poleski) i parowozownię. Ogółem według stanu na 1 stycznia 1949 r. w mieście było zarejestrowanych 8 atobusów, z których 6 należało do Ministerstwa Transportu, 1 do Ministerstwa Kolei, 1 do Ministerstwa Ochrony Zdrowia.

Rozwój systemu transportowego w kraju przyśpieszał i już w latach 1950 — 1952 do gospodarki samochodowej zaczynają trafiać pierwsze powojenne autobusy produkcji krajowej, a mianowicie PAZ 651 i ZiS 155. Według stanu na 1 stycznia 1951 r. w mieście już 21 аutobusów, z których 18 Ministerstwa Transportu: 14 GAZ 03-30, 1 ZiS 8-16, 1 ZiS 154, 2 zagraniczne (widocznie, mowa o 2 “Büssingach”).

Dla ciekawostki: w 1951 r. koszt przejazdu na jedynej linii miejskiej z dworca do Traciaków wynosił 1 rubel, jeżeli jednak trzeba było jechać z dworca do centrum miasta lub z centrum do Traciaków lub odwrotnie, to koszt wynosił już tylko 50 kopiejek Oprócz tego dzienie na pierwszej linii kursowało 4 autobusy, w godziny szczytu — 5 autobusów. Ruch rozpoczynał się o 7:30, ustawał o 24:00.

W 1951 r. istniało 7 linii podmiejskich.

W 1955 r. Zarząd transportu BSRR uchwala decyzję o organizacji samodzielnej gospodarki — baranowickiej zajezdni autobusowej, która wtedy nosiła nazwę “Transportowa kontora pasażerów” i została stworzona na bazie nielicznych warsztatów z prymitywnymi narzędziami pracy i niską wydajnością pracy. Na ten czas gospodarka liczyła 35 autobusów o średniej pojemności 24 miejsca, 29 taksówek “Pobieda” i 9 samochodów ciężarowych. Kierownikiem przedsiębiorstwa był M. Krauczanka.

25 listopada 1958 r. miało miejsce zwrócenie się do dyrektora baranowickiej stacji autobusowej z propozycją uruchomienia linii miejskiej w Lachowiczach “centrum miasta — stacja kolejowa” z dwoma przystankami i czasem ruchu od 8:30 do 18:00.

W grudniu 1964 r. w mieście było 5 linii o długoci 39,1 km z pracującymi na nich 35 autobusami. W Baranowiczach istniało 107 przystanków. W 1966 r. w mieście było już 7 linii miejskich o ogólnej długości 48,5 km i pracującymi na nich 46 autobusami. Miejski komitet wykonawczy zobowiązywal kierownika gospodarki autobusowej do wykorzystania na liniach miejskich autobusów ŁAZ i PAZ 652.

Praca miejskiej komunikacji w końcu lat 60-ch — na początku lat 70-ch była w bardzo kiepskim stanie. Tak, podczas kontroli 13 czerwca 1968 r. odnotowano liczne zakłócenia. Na linii Nr. 1 zamiast dziesięciu autobusów pracowało tylko siedem, na linii Nr. 2 sześć zamiast ośmiu, na “trójce” zamiast siedmiu było tylko cztery. Podobne uchybienia odnotowano również na liniach Nr. 5 і Nr. 7. W 1970 r. na liniach zamiast planowanych 58 autobusów kursowało jedynie 40—45. Było to związane z kiepską bazą materialną i niedoborem części zamiennych. W tym czasie na liniach miejskich testowano minibus “Łatwia”; 10 dni on pracował na jednej linii, później na innej.

Według stanu na 30.11.1968 r. zajezdnia autobusowa codziennie obsługiwała 60 linii, na których pracowało 129 autobusów. Ogólna długość linii wynosiła 5 535 km, w ciągu jednego dnia przewożono ponad 75 000 pasażerów. Według stanu na 1 stycznia 1969 r. na bilansie zajezdni autobusowej było 173 autobusów, z których jezdziło tylko 137.

Na początku lat 70-ch powstało pytanie o samodzielności gospodarki autobusowej i w 1975 r. na bazie starego pajawiły sie dwa nowe przedsiębiorstwa — baza taksówkowa i przedsiębiorstwo samochodowe Nr. 2448. Do tego podziału kierownikiem wspólnej gospodarki był tow. Zahradski.

Przed 1975 r. głównymi autobusami na liniach miejskich byli ŁAZ 695E i ŁAZ 695M. Ostatnie z nich kursowali po mieście około 1979 r. Pod koniec lat 70-ch głównym autobusem linii miejskich już był LiAZ 677.

1 kwietnia 1975 r. w miejskim transporcie zbiorowym wprowadzono nowy biletowy system opłaty przejazdów.

Już w grudniu 1975 r. przy ul. Telmana została wybudowana zajezdnia autobusowa z garażem na 200 autobusów. Po tym do miasta trafiają współczesne autobusy węgierskie o dużej pojemności Ikarus 255, Ikarus 256 i Ikarus 260.

Pierwsze trzy węgierskie autobusy Ikarus 260 z wąskimi okienkami przesuwanymi trafili do Baranowicz pod koniec 1974 r. W okresie lat 1975 — 1984 do miasta trafiało 9—12 nowych Ikarusów 260 rocznie, wyjątkiem był 1979 r., kiedy gospodarka samochodowa otrzymała jeden Ikarus 260. Na początku te maszyny pracowały na kursach międzymiastowych, które w ten czas ogarniały wszystkie obwody BSRR za wyjątkiem Witebskiego jak również miasta Litewskiej SRR i RSFRR.

W przedsiębiorsrwie została stworzona linia diagnostyczna, wprowadzono system recyrkulacji wody z zastosowaniem technologii “Kryształ”. Przedsiębiorstwo zostało odznaczone honorową nazwą “Gospodarka samochodowa o gwarantowanym bezpieczeństwie ruchu drogowego”.

Zgodnie z planem generalnym rozwoju miasta z 7 września 1978 r. w mieście planowano organizację komunikacji trolejbusowej. Planowano zbudowanie na początkowym etapie dwuch pętli. Jedna miała być zbudowana w miejscu dzisiejszych garaży obok stacji transfuzji krwi, druga zaś za trasą Brześć—Moskwa obok jej skrzyżowania z aleją Sowiecką.

Pierwsze dwa autobusy Ikarus 280 (z szerokimi okienkami) pojawiły się w 1982 r. i rozpoczęli pracę na “siódemce” — linii o największym natężeniu ruchu — 6—7 minut w godzinach szczytu.

Do końca lat 80-ch do miasta trafiali wyłącznie żółte autobusy węgierskie, jedynie w 1977 r. miasto otrzymało trzy autobusy pomarańczowe.

Z 5 maja 1982 r. w mieście znów uruchomiono pierwszą linię taxibusów: “Palieski (pol. — Poleski) dworzec kolejowy — Traciaki”, koszt przejazdu wynosił 20 kopiejek. Ta linia obsługiwana była minibusami RAF nalężącymi do bazy taksówkowej.

We wrześniu 1986 r. rozpoczęła się budowa nowego dworca autobusowego przy ulicy Fraliankowa. Pierwsze autobusy odjechały z jego platform 19—20 lutego 1988 r., ale stary dworzec autobusowy oficjalnie zamknięto dopiero 1 czerwca 1991 r.

W 1987 r. przedsiębiorstwo samochodowe Nr. 2448 otrzymało nową nazwę — Park Autobusowy Nr. 2.

W 1987 r. pierwszy oddział Parku Autobusowego Nr. 2, obsługujący linie miejskie, miał podział na brygady i każdej z nich były przydzielone pewne autobusy i linie; szereg numerów garażowych był również osobnym dla każdej brygady. Tak wyglądał ilościowy i jakościowy skład brygad w tamtym roku (numeracja brygad jest umowną):
- 1 brygada (linie 1, 2, 15), skład: 9 Ikarus 260, 20 LiAZ 677;
- 2 brygada (linie 3, 6), skład: 25 Ikarus 260, 6 Ikarus 280;
- 3 brygada (linie 4, 10), skład: 4 Ikarus 260, 14 LiAZ 677;
- 4 brygada (linie 5, 5а, 11), skład: 17 Ikarus 260, 4 LiAZ 677;
- 5 brygada (linie 7, 14), skład: 7 Ikarus 260, 1 LiAZ 677, 16 Ikarus 280;
- 6 brygada (linie 8, 12), skład: 14 Ikarus 260, 5 LiAZ 677, 9 Ikarus 280;
- 7 brygada (linie 9, 13, 16), skład: 2 Ikarus 260, 22 LiAZ 677.

W sierpniu 1989 r. kierownik Parku Autobusowego Nr. 2 zapewniał, że “teraz w autobusach nazwy przystanków będą nagłaśniane przyjemnym kobiecym głosem zapisanym na magnetofon”.

W ostatnich latach przed rozpadem ZSRR w mieście pojawiło się kilka autobusów Ikarus 280 z dwuskrzydłowymi drzwiami oraz jeden Ikarus 263.

Na początku grudnia 1992 r. w Baranowiczach pojawiły się dwa autobusy Jelcz 120M, które 19 grudnia po jazdach próbnych i szkoleniu personelu przez polskich specjalistów pojawiły się na liniach Nr. 6 i Nr. 8. Był to prezent od miejskiego komitetu wykonawczego dla Parku Autobusowego Nr. 2 na 50-lecie. W tamtym roku w zajezdni było 260 autobusów i 918 pracowników. Pierwsze dwa LiAZ 5256 pojawiły się na początku kwietnia 1993 r. i kosztowały po 8 000 000 ówczesnych rubli. Planowano, że do końca 1993 r. zostaną zakupione jeszcze około ośmiu sztuk, ale plany tak i pozostały planami. W końcu czerwca — na początku lipca 1994 roku w Parku Autobusowym pojawiły sie dwa autobusy LiAZ 5256, ale złożone już w Lidskich Zakładach Autobusowych “Nieman”. W 1996 r. jeden z LiAZ 5256 produkcji krajowej został przekazany Baranowickiej zajezdni autobusowej za dobrą pracę przez zastępcę ministra transportu.

W latach 1993 — 1994 po ulicach miasta w weekendy kursowały autobusy Ikarus 260 z konduktorem, koszt przejazdu stanowił podwójny koszt przejazdu w zwykłym autobusie miejskim. Autobusy jezdziły po liniach rozchodzących się od przystanku przy zakładzie podzespołów samochodowych przy ul. Gagaryna (Targ) do największych miejskich osiedli — Północnego, Wschodniego, Traciaków. Próba nie powiodła się, o tym świadczyli prawie puste “ekspresy”, eksperyment szybko się skończył.

Z 1 lutego 1994 r. rozpoczął pracę nocny autobus-taxi na linii „ul. Parkowa — dworzec kolejowy Palieski (pol. — Poleski) — dworzec kolejowy Centralny”, który ogarniał wszystkie główne osiedla miasta, jednak już 13 lutego tego samego roku linia została zamknięta w związku z małym obciążeniem i nieopłacalnością.

Pierwsze sześć autobusów Ikarus 280 z Niemiec pojawiły się w Parku Autobusowym Nr. 2 pod koniec czerwca 1996 roku. W końcu maja zastępca kierownika miejskiego komitetu wykonawczego jezdził w delegację i wynegocjował nabycie używanych autobusów. Dla ciekawostki: w gazecie “Nasz Kraj” te autobusy nazywano nowymi... Do października udało się zebrać 1 miliard rubli na zakup w Niemczech kolejnych czterech—pięciu “nowych” autobusów, a ogółem w 1996 r. kupiono siedem miejskich autobusów Ikarus 280 i trzy podmiejskie Ikarus 260. Według stanu na 20 października 1998 r. w Parku Autobusowym Nr. 2 było 27 autobusów z Niemiec, a do końca roku planowano kupić kolejne 10 autobusów. Wtedy szacowano, że autobusy będą pracować jedynie 6—7 lat, ale w praktyce ten czas okazał się dłuższym.

Pierwszy autobus niskopodłogowy MAZ 103 zjawił się w mieście we wrześniu 1997 r. W ciągu roku miasto nabyło jedynie trzy podobne autobusy; po tym, zaczynając od listopada 1998 r., kiedy do baranowickiej gospodarki samochodowej trafiają dwa pierwsze autobusy MAZ 104, rozpoczyna się stałe nabycie mianowicie tego modelu 12-metrowych autobusów. W sumie do 2006 r. miasto otrzymało 17 MAZ 104.

W latach 2001 — 2002 Baranowicze pożegnały autobus całej epoki — LiAZ 677, a dokładniej — LiAZ 677M, który w ciągu prawie 30 lat był najbardziej rozpowszechnionym autobusem miast radzieckich, codziennie przewożąc dziesiątki milionów ludzi w całym ZSRR.

Pierwszy przegubowy autobus produkcji krajowej MAZ 105 pojawił się na linii 8 kwietnia 2002 r. Ten że autobus jako pierwszy w Baranowiczach został wyposażony w automatyczny informator głosowy na początku 2004 roku.

W trudnych latach poradzieckiej rzeczywistości Park Autobusowy Nr. 2 dobrze się prezentował na tle innych krajowych przedsiębiorstw komunikacyjnych i generalnie udało mu się zachować miejską i podmiejską sieć połączeń, która istniała przed rozpadem ZSRR.

Pierwsze automatyczne informatory głosowe zjawiły się w 2004 r. w pierwszym przegubowym autobusie MAZ 105. Na początku głos był kobiecym, później, kiedy rozpoczęło się wyposażenie wszystkich autobusów w autoinformatory, głos zmieniono na męski. W marcu tego ż 2004 roku w Parku Autobusowym Nr. 2 pojawił się pierwszy bus “Gazela”.

27 kwietnia 2006 r. w naszym mieście pojawił się pierwszy tzyosiowy jednoczłonowy autobus MAZ 107. Ogółem w 2006 roku nabyto 10 miejskich MAZów (dla porównania — w 2002 roku zakupiono jedynie 2 miejskie MAZy — 1 MAZ 104 i 1 MAZ 105).

W ciągu półrocznego okresu zaczynając od końca 2006 i kończąc marcem 2007 roku z ulic miasta nazawsze zniknęły dwa polskie autobusy Jelcz 120M. W 2007 r. został także utylizowany jedyny autobus Ikarus 263.

Pod koniec 2007 roku w Baranowiczach pojawiły się dwa pierwsze autobusy Nieman 5201. Na końcu 2007 roku miasto nabyło także dwa autobusy miejskie MAZ 206, a także dwa autobusy międzymiastowe MAZ 152 z klimatyzacją, piecem mikrofalowym i mini-barem. Autobusy te miasto zobaczyło na początku 2008 roku. Ogółem, pod koniec 2007 roku Park Autobusowy Nr. 2 miał na bilansie około 220 autobusów; w 2007 roku zakupiono 25 autobusów.

W drugiej połowie 2008 r. Park Autobusowy Nr. 2 oprócz przewozów pasażerskich zajął się też przewozami ładunków. W tym celu zostały zakupione dwa współczesne ciągniki DAF XF105, a także naczepy Koegel dla nich.

W 2008 r. otwarto trzy linie miejskie: Nr. 25, 28, 2. Procentowy wzrost ilości linii miejskich wyniósł 12 % (z 25 do 28), czego, jak widać, nie było od samego początku istnienia komunikacji miejskiej w Baranowiczach.





UWAGA! Wykorzystanie danego materiału oraz zdjęć, całkowite lub częściowe, możliwe jest tylko po uzgodnieniu z autorem!
jeden z ostatnich baranowickich Ikarus 280 Park Autobusowy No. 2 baranowicki LiAZ 5256 jeden z dwojga baranowickich Jelcz 120M pierwszy MAZ 103 w Baranowiczach jeden z dwu pierwszych MAZ 104 w Baranowiczach pierwszy MAZ 105 w Baranowiczach pierwszy MAZ 107 w Baranowiczach PAZ z baranowickiego parku autobusowego na jedynej w Lachowiczach linii miejskiej, 2007 r. (zdjęcie — Wiktar Szeryszau) Pierwszy dzień linii Nr. 25 (zdjęcie — Paweł Hałauko) takie godło zaczęli przyklejać na autobusy miejskie Parku Autobusowego Nr. 2 w 2008 r. (zdjęcie — Paweł Hałauko) jeden z dwuch pierwszych zestawów DAF + Koegel, zakupionych przez park autobusowy w 2008 r.


Transport w Homlu
na główną         zdjęcia baranowickich autobusów