русский язык english polski
Гісторыя грамадскага транспарту ў Баранавічах
ЗіС-155 на плошчы Леніна ў Баранавічах 1950 г. — першы і адзіны маршрут: Вакзал — Траццякі; аўтобус ЗіС-155, вадзіцель Скурыхін Е. П., кандуктар Лайша Г. старая аўтастанцыя мажліва, адзін з баранавіцкіх ЛАЗ-695М каля Дома Культуры баранавіцкія ЛАЗ-695Е на плошчы імя Леніна мажліва, адзін з першых турыстычных Ікарусаў у Баранавічах, другая палова 70-х гадоў так мог выглядаць баранавіцкі талон на праезд за 4 кап., прыкладна 1985 г. так мог выглядаць баранавіцкі талон на праезд за 5 кап., прыкладна 1987 г. мажліва, адзін з баранавіцкіх мікрааўтобусаў РАФ — маршрутнае таксі, другая палова 80-х гадоў так выглядалі інфармацыйныя таблічкі на прыпынках у 80-я гады XX стагоддзя (фота — Павел Галаўко) так выглядалі інфармацыйныя таблічкі на прыпынках у 80-я гады XX стагоддзя (фота — Павел Галаўко) так выглядалі інфармацыйныя таблічкі на прыпынках у 80-я гады XX стагоддзя (фота — Павел Галаўко) баранавіцкі Ікарус-260, прыкладна 1983 г. адзін з апошніх баранавіцкіх ЛіАЗ-677М на плошчы Леніна, прыкладна 2000 г.


Транспарт у Гомелі
Падрабязна пра гісторыю развіцця маршрутнай сеткі горада можна прачытаць на дадатковай старонцы

Яшчэ можна было чуць рэха вызваліцельных залпаў гармат на франтах Вялікай Айчыннай Вайны, а ў поўнасцю разбураных Баранавічах пачалася адбудова мірнага жыцця.

Адной з галоўных задач было стварэнне пасажырскага аўтатранспартнай гаспадаркі, што пачалося ў 1944 г. практычна з нуля. Менавіта 21 жніўня гэтага года і лічыцца днем нараджэння аўтобуснага парка. У той дзень два трафейныя аўтобусы «Бюсінг» адправіліся ў першыя рэйсы па маршрутах «Баранавічы — Навагрудак» і «Баранавічы — Дзятлава».

Сення цяжка вызначыць, які аўтобус стаў першым аўтобусам, выкарыстоўваемым на гарадскіх маршрутах. Але дакладна вядома, што першы гарадскі маршрут (невядома таксама, ці меў ен у той час лічбавае азначэнне) існаваў ужо ў 1949 г. і злучаў чыгуначны вакзал (відочна Палескі) і паравознае дэпо. Усяго ж па стане на 1 студзеня 1949 г. у горадзе налічвалася 8 аўтобусаў, з іх 6 было Мінтрансу, 1 чыгуначнага міністэрства, 1 Мінздраву.

Развіцце аўтатранспартнай сістэмы краіны набірала тэмпы і ўжо ў 1950 — 1952 гг. у аўтагаспадарку пачалі паступаць першыя паваенныя айчынныя аўтобусы, а менавіта ПАЗ-651 і ЗіС-155. Па стане на 1 студзеня 1951 г. у горадзе ўжо 21 аўтобус, з іх 18 мінтрансу: 14 ГАЗ 03-30, 1 ЗіС 8-16, 1 ЗіС-154, 2 замежных (відавочна, мова пра 2 трафейныя «Бюсінгі»).

Цікава, што ў 1951 г. кошт праезду на адзіным гарадскім маршруце з вакзала да Траццякоў складаў 1 руб., калі ж трэба было ехаць з вакзала да цэнтра горада альбо з цэнтра да Траццякоў ці наадварот, то кошт складаў ужо толькі 50 кап. Акрамя таго, удзень на першым маршруце курсіравала 4 аўтобусы, у гадзіны-пік — 5 аўтобусаў. Рух пачынаўся ў 7:30, спыняўся ў 24:00.

У 1951 г. існавла 7 прыгарадных маршрутаў.

У 1955 г. Упраўленнем аўтатранспарту БССР было прынятае рашэнне арганізаваць самастойную гаспадарку — Баранавіцкі аўтобусны парк, якое насіла тады назву «Аўтатранспартная кантора пасажыраў» і было створана на базе нешматлікіх майстэрняў з прымітыўным абсталяваннем і нізкай эфектыўнасцю працы. На той час у аўтагаспадарцы налічвалася 35 аўтобусаў з сярэдняй умяшчальнасцю 24 месцы, 29 легкавых аўтамабіляў-таксі маркі «Пабеда» і 9 грузавых аўтамашын. Кіраўніком прадпрыемства быў М. І. Краўчанка.

25 лістапада 1958 г. меў месца зварот да дырэктара баранавіцкай аўтастанцыі аб адкрыцці гарадскога маршрута ў Ляхавічах «цэнтр горада — чыгуначная станцыя» з двума прыпынкамі і часам руху з 8:30 да 18:00.

У снежні 1964 г. у горадзе было 5 маршрутаў працягласцю 39,1 км з працуючымі на іх 35 аўтобусамі. У Баранавічах налічвалася 107 прыпынкаў. У 1966 г. у горадзе было ўжо 7 гарадскіх маршрутаў агульнай працягласцю 48,5 км і працуючымі на іх 46 аўтобусамі. Гарвыканкам забавязваў начальніка аўтагаспадаркі, каб на гарадскіх маршрутах выкарыстоўваліся аўтобусы марак ЛАЗ і ПАЗ-652.

Праца гарадскога транспарту ў канцы 60-х — на пачатку 70-х гг. была незадавальняючай. Так, падчас праверкі 13 чэрвеня 1968 г. выявіліся шматлікія парушэнні. На маршруце № 1 замест дзесяці аўтобусаў працавала толькі сем, на маршруце № 2 шэсць замест васьмі, на «тройцы» замест патрэбных сямі аўтобусаў было толькі чатыры. Падобныя парушэнні аднатавалі і на маршрутах №№ 5 і 7. У 1970 г. на лініях замест планаваных 58 аўтобусаў курсіравала толькі 40—45. Гэта было звязана з дрэннай матэрыяльнай базай і недахопам запчастак. У той жа час на гарадскіх маршрутах асвойваўся мікрааўтобус «Латвія»; 10 дзен ен працаваў па маршруце «мкр. па вул. Савецкай — пл. Леніна — анкалагічны дыспансер», пазней па маршруце «анкалагічны дыспансер — вакзал Палескі».

Па стане на 30.11.1968 г. аўтобусны парк штодзенна абслугоўваў 60 маршрутаў, на якіх працавала 129 аўтобусаў. Агульная працягласць маршрутаў складала 5 535 км, за адзін дзень перавозілася больш за 75 000 пасажыраў. Па стане на 1 студзеня 1969 г. на балансе аўтобуснага парку было 173 аўтобусы, з якіх на хаду было толькі 137.

На пачатку 70-х гг. узнікла пытанне аб самастойнасці аўтобуснай гаспадаркі і ў 1975 г. на базе старога з'явіліся два новыя прадпрыемствы — таксаматорны парк і аўтакалона № 2448. Да гэтага раздзелу кіраўніком сумеснай гаспадаркі быў тав. Заградскі.

Да 1975 г. асноўнымі аўтобусамі гарадскіх маршрутаў былі ЛАЗ-695Е і ЛАЗ-695М. Апошнія з іх былі на маршрутах прыкладна ў 1979 г. Пачынаючы з сярэдзіны 70-х гг. самым масавым аўтобусам у Баранавічах становіцца ЛіАЗ-677.

1 красавіка 1975 г. гарадскі грамадскі транспарт перайшоў на талонную сістэму аплаты праезду.

У снежні 1975 г. па вуліцы Тэльмана быў уведзены ў эксплуатацыю аўтобусны парк з гаражом на 200 аўтобусаў. Пасля гэтага ў горад пачынаюць паступаць сучасныя венгерскія аўтобусы вялікай умяшчальнасці Ікарус-255, Ікарус-256 і Ікарус-260.

Першыя тры венгерскія аўтобусы Ікарус-260 з вузкімі маленькімі фортачкамі трапілі ў Баранавічы ў канцы 1974 г. Іх нумары: 18-91 бнм; 18-92 бнм; 18-93 бнм. З 1975 па 1984 гады ў горад паступала па 9—12 новых аўтобусаў Ікарус-260 штогод, выключэннем стаў толькі 1979 г., калі аўтагаспадарка папоўнілася толькі адным аўтобусам (89-02 бнн). Спачатку гэтыя аўтамашыны працавалі на міжгародніх маршрутах, якія ў той час ахоплівалі ўсе вобласці БССР з выключэннем Віцебскай, а таксама гарады Літоўскай ССР і РСФСР.

У аўтакалоне была створана лінія дыягностыкі, арганізавана абаротнае водазабеспячэнне з застасаваннем абсталявання «Крышталь». Прадпрыемству было прысвоена ганаровае званне «Аўтагаспадарка гарантаванай бяспекі дарожнага руху».

Згодна з генпланам ад 7 верасня 1978 г. у горадзе прадугледжвалася арганізацыя тралейбуснага руху. Прадугледжвалася на пачатковым этапе збудаванне двух разваротных колаў. Адно павінна было быць збудавана на месцы цяперашніх гаражоў у раене станцыі пералівання крыві. Іншае павінна было быць за трасай Брэст—Масква ў раене вылету з горада цяперашняга праспекта Савецкага.

Першыя два аўтобусы Ікарус-280 (з шырокімі фортачкамі) з’явіліся ў 1982 г. і выйшлі на 7 маршрут, на якім быў самы малы інтэрвал — 6—7 хвілін у гадзіны-пік. Нумары аўтобусаў: 29-15 бнр і 29-16 бнр.

Да канца 80-х гг. у горад траплялі выключна жоўтыя венгерскія аўтобусы, толькі ў 1977 г. трапілі тры аранжавыя аўтобусы з нумарамі 24-52 бнн; 24-53 бнн і 24-54 бнн.

З 5 мая 1982 г. у горадзе зноў распачаўся рух маршрутных таксі па маршруце № 1: «Палескі ч/в — Траццякі», кошт праезду складаў 20 кап. Гэты маршрут абслугоўваўся мікрааўтобусамі РАФ належачымі да таксаматорнага парку.

У 1986 г., а дакладней у верасні, распачалася будова новага аўтавакзала па вуліцы Фралянкова. Першыя аўтобусы ад яго платформаў адправіліся 19—20 лютага 1988 г., але старая аўтастанцыя па вуліцы Прытыцкага афіцыйна была зачынена толькі 1 чэрвеня 1991 г.

У 1987 г. аўтакалона № 2448 была пераіменаваная ў Аўтобусны Парк № 2.

У 1987 г. першы атрад Аўтобуснага Парку № 2, які абслугоўваў гарадскія маршруты, меў разбіўку на брыгады і за кожнай з іх былі замацаваны пэўныя аўтобусы і маршруты; інтэрвал гаражных нумароў быў асобным для кожнай брыгады. Так выглядаў колькасны і якасны склад брыгад у той год (нумарацыя брыгад умоўная):
- 1 брыгада (маршруты №№ 1, 2, 15), склад: 9 Ікарус-260, 20 ЛіАЗ-677;
- 2 брыгада (маршруты №№ 3, 6), склад: 25 Ікарус-260, 6 Ікарус-280;
- 3 брыгада (маршруты №№ 4, 10), склад: 4 Ікарус-260, 14 ЛіАЗ-677;
- 4 брыгада (маршруты №№ 5, 5а, 11), склад: 17 Ікарус-260, 4 ЛіАЗ-677;
- 5 брыгада (маршруты №№ 7, 14), склад: 7 Ікарус-260, 1 ЛіАЗ-677, 16 Ікарус-280;
- 6 брыгада (маршруты №№ 8, 12), склад: 14 Ікарус-260, 5 ЛіАЗ-677, 9 Ікарус-280;
- 7 брыгада (маршруты №№ 9, 13, 16), склад: 2 Ікарус-260, 22 ЛіАЗ-677.

У жніўні 1989 г. дырэктар Аўтобуснага Парку № 2 паведамляў, што «цяпер у аўтобусах аб'яўленне прыпынкаў будзе ажыццяўляцца прыемным жаночым голасам запісаным на магнітафон».

У апошнія гады перад распадам СССР у горадзе з'вілася некалькі аўтобусаў Ікарус-280 з двухстворчатымі дзвярамі і адзін Ікарус-263.

На пачатку снежня 1992 г. у Баранавічах з'явіліся два аўтобусы Ельч-120М, якія 19 снежня пасля абкаткі і абучэння персаналу польскімі спецыялістамі выйшлі на маршруты №№ 6 і 8. Гэта быў падарунак ад Гарвыканкама Аўтобуснаму Парку № 2 на 50-годдзе. Дарэчы, у парку ў той год налічвалася 260 аўтобусаў, і штат працаўнікоў складаўся з 918 чалавек. Першыя два ЛіАЗ-5256 з'явіліся на пачатку красавіка 1993 г. і каштавалі па 8 000 000 тагачасных рублеў. Дзяржаўныя і паркавыя нумары першых ЛіАЗ-5256 — БНО 21-01 (01060) і БНО 31-00 (01061). Планавалася, што да канца 1993 г. будуць набытыя яшчэ прыкладна восем штук, але планы так і засталіся планамі. У канцы чэрвеня — пачатку ліпеня 1994 года ў Аўтобусным Парку з'явіліся два аўтобусы ЛіАЗ-5256, але ўжо зборкі Лідскага вопытнага завода «Неман». У 1996 г. адзін з айчынных ЛіАЗ-5256 быў перададзены Баранавіцкаму аўтобуснаму парку за добрую працу намеснікам міністра транспарту.

У 1993 — 1994 гг. па вуліцах горада ў выхадныя дні курсіравалі аўтобусы Ікарус-260 з кандуктарам, кошт праезду ў якіх складаў падвоены кошт праезду ў звычайным гарадскім аўтобусе. Маршруты разыходзіліся ад прыпынку каля аўтаагрэгатнага завода па вул. Гагарына (Рынак) да буйнейшых мікрараенаў горада — Паўночнага, Усходняга, Траццякоў. Відавочна, спроба была няўдалай, аб чым сведчылі амаль пустыя салоны «экспрэсаў», і эксперымент на гэтым скончыўся.

З 1 лютага 1994 г. пачаў працу начны аўтобус-таксі па маршруце «вул. Паркавая — чыгуначны вакзал Палескі — чыгуначны вакзал Цэнтральны», які ахопліваў усе асноўныя мікрараены горада, аднак ужо 13 лютага таго ж года маршрут быў зачынены ў сувязі з невялікім пасажырапатокам і нерэнтабельнасцю.

Першыя шэсць аўтобусаў Ікарус-280 з Германіі прыбылі ў Аўтобусны Парк № 2 у канцы чэрвеня 1996 года. У канцы мая намеснік старшыні Гарвыканкама ездзіў у камандзіроўку і дамовіўся аб набыцці ўжываных Ікарусаў. Цікавы факт: у газеце «Наш Край» гэтыя аўтобусы называлі новымі... Да кастрычніка 1996 года накапілі 1 мільярд рублеў для закупкі ў Германіі яшчэ чатырох—пяці «новых» аўтобусаў, а ўвогуле ў 1996 г. была куплена сем гарадскіх аўтобусаў Ікарус-280 і тры прыгарадных Ікарус-260. Па стане на 20 кастрычніка 1998 г. у Аўтобусным Парку № 2 налічвалася 27 аўтобусаў з Германіі, а да канца года планіравалася набыць яшчэ 10 аўтобусаў. У той час меркавалася, што аўтобусы будуць працаваць толькі 6—7 гадоў, але на практыцы гэты час аказаўся даўжэйшым.

Першы нізкапольны аўтобус МАЗ-103, які атрымаў дзяржаўны рэгістрацыйны нумар АМ 4787 (паркавы — 01070), з’явіўся ў горадзе ў верасні 1997 г. На працягу года горад набыў толькі тры падобных аўтобуса; пасля гэтага, пачынаючы з лістапада 1998 г., калі ў баранавіцкую аўтагаспадарку трапляюць два першыя аўтобусы МАЗ-104 (нумары — АМ 4068 /01029/, АМ 4070 /01030/), пачынаецца сталае набыцце менавіта гэтай мадэлі 12-метровых аўтобусаў. Усяго іх да 2006 г. паступіла 17 штук.

У 2001 — 2002 гг. Баранавічы развіталіся з эпахальным савецкім аўтобусам — ЛіАЗ-677, а дакладней — ЛіАЗ-677М; як яго толькі не называлі: ад паблажлівага «батон» да зневажальнага «скатавоз», але на працягу амаль трох дзесяцігоддзяў ен быў самым масавым аўтобусам ў савецкіх гарадах, штодзенна перавозячы дзесяткі мільенаў людзей па ўсім СССР.

Першы сучленены беларускі аўтобус МАЗ-105 выйшаў на маршруты 8 красавіка 2002 г. і атрымаў дзяржаўны рэгістрацыйны нумар АС 7509 (паркавы — 01004). Гэты ж аўтобус стаў першым у Баранавічах, які атрымаў на пачатку 2004 г. аўтаінфарматар.

У няпростыя гады постсавецкай рэчаіснасці Аўтобусны Парк № 2 нядрэнна выглядаў на фоне іншых аўтагаспадарак краіны і ў асноўным захаваў існаваўшую да развалу СССР гарадскую і прыгарадную маршрутную сетку. Пацвярджэннем дасягненняў і прызнаннем заслуг стаў Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 красавіка 2003 г. № 173 Аб пераможцах спаборніцтва за дасягненне найлепшых вынікаў у выкананні важнейшых параметраў прагнозу сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь і занясенні іх на Рэспубліканскую дошку Гонару. У Указе пераможцам спаборніцтва на транспарце і ў дарожнай гаспадарцы у 2002 г. стаў менавіта Аўтобусны Парк № 2 г. Баранавічы.

Першыя аўтаматычныя моўныя інфарматары з'явіліся ў 2004 г. у першым сучлененым аўтобусе МАЗ-105. Спачатку голас быў жаночым, пасля, калі пачалася ўстаноўка аўтаінфарматараў на ўсе аўтобусы, голас быў зменены на мужчынскі. У сакавіку таго ж 2004 года ў Аўтобусным Парку № 2 з'явіўся першы мікрааўтобус «Газель».

27 красавіка 2006 г. у нашым горадзе з’явіўся першы адзіночны трохвосевы аўтобус МАЗ-107. Гэтая машына атрымала дзяржаўны і паркавы нумары адпаведна АЕ 7101 і 1116. Усяго ж ў 2006 годзе было набыта 10 гарадскіх МАЗаў (для параўнання — у 2002 годзе былі закуплены толькі 2 гарадскія МАЗы — 1 МАЗ-104 і 1 МАЗ-105).

На працягу паўгадовага перыяду, пачынаючы з канца 2006 і канчаючы сакавіком 2007 года, з гарадскіх вуліц назаўседы зніклі два польскія аўтобусы Ельч-120М. У 2007 г. быў таксама ўтылізаваны адзіны аўтобус Ікарус-263.

У канцы 2007 года ў Баранавічах з'явіліся два першыя аўтобусы Неман-5201. У канцы 2007 года горад набыў таксама два гарадскія аўтобусы МАЗ-206, а таксама два міжгароднія аўтобусы МАЗ-152 з кандыцыянерам, мікрахвалевай печчу і міні-барам. Гэтыя аўтобусы горад пабачыў на пачатку 2008 года. Увогуле, у канцы 2007 года РУП «Аўтобусны Парк № 2» меў на балансе каля 220 аўтобусаў; за 2007 год было набыта 25 аўтобусаў.

У другой палове 2008 г. Аўтобусны Парк № 2 акрамя пасажырскіх пачаў выконваць і грузаперавозкі. Для гэтага былі набытыя два сучасныя цягачы DAF XF105, а таксама паўпрыцэпы Koegel да іх.

На працягу 2008 г. былі адчынены тры гарадскія маршруты: №№ 25, 28, 2. У працэнтах прырост колькасці гарадскіх маршрутаў склаў 12 % (з 25 да 28), чаго, як відаць, не было ад самага пачатку існавання гарадскога транспарту ў Баранавічах.



Заўважылі недакладнасць, недахоп, памылку, ці, можа, Вам есць што дадаць — Вам сюды!




УВАГА! Выкарыстанне дадзенага матэрыялу і фатаграфій, поўнае ці частковае, мажлівае толькі пасля ўзгаднення з аўтарам!
адзін з апошніх баранавіцкіх Ікарус-280 Аўтобусны Парк № 2 баранавіцкі ЛіАЗ-5256 адзін з двух баранавіцкіх Ельч-120М першы МАЗ-103 у Баранавічах адзін з двух першых МАЗаў-104 у Баранавічах першы МАЗ-105 у Баранавічах першы МАЗ-107 у Баранавічах ПАЗ баранавіцкага аўтобуснага парку на адзіным ляхавіцкім маршруце, 2007 г. (фота — Віктар Шэрышаў) Першы дзень маршрута № 25 (фота — Павел Галаўко) такую эмблему пачалі наклейваць на гарадскія аўтобусы Аўтобуснага Парку № 2 у 2008 г. (фота — Павел Галаўко) адзін з двух першых магістральных аўтапаяздоў DAF + Koegel, набытых аўтобусным паркам у 2008 г.


Транспарт у Гомелі
на галоўную         гісторыя маршрутаў         фота баранавіцкіх аўтобусаў